Vier getallen beschrijven waar een koe in haar jaar staat. Ze worden makkelijk verward, en maar één ervan gaat echt over geld.
Lactatiedagen is simpelweg het aantal dagen sinds een koe heeft afgekalfd. Het is de basis onder elke productievergelijking, want een koe op 40 dagen en een koe op 280 dagen horen niet evenveel melk te geven. Het gemiddelde van het koppel vertelt ook hoe het jaar eruit gaat zien: een laag gemiddelde betekent dat de meeste koeien vroeg in lactatie zijn en de tank vol gaat lopen, een hoog gemiddelde betekent dat het omgekeerde eraan komt.
De vrijwillige wachttijd is hoe lang je na afkalven bewust wacht voordat je een koe weer insemineert, meestal 50 tot 60 dagen. Vrijwillig, omdat het jouw keuze is en niet de biologie van de koe: de baarmoeder moet herstellen, en te vroeg insemineren geeft een slecht drachtresultaat. Langer dan ongeveer 70 dagen loont zelden, tenzij je een specifiek probleem aanpakt, want elke dag wachten is een guste dag die je zelf kiest.
Guste dagen is het gat tussen afkalven en de inseminatie waarmee de koe daadwerkelijk drachtig werd. Dit is het getal dat geld kost, want een koe die gust blijft, blijft vreten terwijl haar productie daalt en haar volgende lactatie verder wegschuift. De meeste bedrijven mikken op 100 tot 130 dagen. Kijk naar de spreiding en niet naar het gemiddelde: een handvol koeien op 250 guste dagen trekt een koppelcijfer scheef dat er verder gezond uitziet.
De tussenkalftijd is de tijd tussen de ene afkalving en de volgende, en dat is eigenlijk niets anders dan guste dagen plus draagtijd. Rond de 12,5 tot 13 maanden is een gangbaar doel. Het is een achterlopend getal — tegen de tijd dat het beweegt, zijn de beslissingen erachter een jaar oud — dus stuur op guste dagen en controleer met de tussenkalftijd.
Niet altijd. Koeien met een hoge productie kunnen nog volop melk geven op het moment dat een korte tussenkalftijd ze al zou droogzetten, en ze forceren om vroeg opnieuw drachtig te worden kost soms meer dan het oplevert. De nuttige vraag is niet hoe kort de tussenkalftijd is, maar of elke koe langer gust loopt dan nodig is.
De meeste bedrijven mikken op 100 tot 130 dagen: een wachttijd van 50 tot 60 dagen, gecombineerd met vlotte tochtdetectie en een fatsoenlijk drachtresultaat. Boven de 150 dagen is er meestal een aanwijsbare oorzaak — gemiste tochtigheid, slechte bevruchting, of een groep koeien waarover niemand een beslissing heeft genomen.
De productie stijgt naar een piek rond 40 tot 70 lactatiedagen en daalt daarna gestaag. Koeien vergelijken zonder te corrigeren voor lactatiedagen laat koeien vroeg in lactatie als toppers zien en koeien laat in lactatie als afvoerkandidaten — zo worden goede koeien verkocht. Vergelijk gelijk met gelijk, of gebruik een maat die het lactatiestadium al meerekent.
DocDairy rekent deze datums voor elke koe uit zodra je een inseminatie vastlegt, en zet wat vandaag aan de beurt is op één printbare lijst. Tien talen, offline in de stal.
Probeer de live demo Bekijk de prijzen